Zeytin sineği: tuzakla izleme, meyve sayımı ve ilaçlama eşiği
Zeytin sineği (Bactrocera oleae) için McPhail ve sarı yapışkan tuzak, meyve örneklemesi ve sofralık ile yağlık zeytinde Bakanlığın vuruk eşikleri.
- Nerede:
- Ege, Marmara, Akdeniz, Güneydoğu
- Ne zaman:
- Haziran–Kasım
- Güncellendi:
- 31 Ekim 2026
- Okuma süresi:
- 5 dk
Zeytin Entegre Mücadele Teknik Talimatı (2022)'na göre salamuralık (sofralık) çeşitlerde %1, yağlık çeşitlerde %3–4 vuruk saptandığında kısmi dal ilaçlamasına başlanır. Bazı il müdürlükleri yağlık zeytin için %6–8 değerini kullanır; ilinizin duyurusunu esas alın.
Tuzakla izleme
- Ne zaman: haziran sonu – temmuz başından itibaren.
- Ne kadar: hektar başına 1 McPhail tuzağı (içinde %2'lik diamonyum fosfat çözeltisi) ve bir feromonlu sarı yapışkan tuzak.
- Nereye: ağacın güney tarafına, 1,5–2 m yüksekliğe, meyveli bir dala.
- Kontrol: haftada bir; meyveler vurma olgunluğuna gelince haftada en az iki kez.
- Bakım: McPhail çözeltisini her kontrolde, feromon kapsüllerini 4–6 haftada bir yenileyin.
Meyve sayımı
Tuzak, sineğin geldiğini söyler; ilaçlama kararını meyvedeki vuruk oranı verir.
- Haftada 1–2 kez, her 10 dekar için en az 1000 meyve toplayın.
- Meyveleri ağacın güneydoğu tarafından alın.
- Üzerinde yumurta bırakma (vuruk) izi olan meyveleri sayıp yüzdesini hesaplayın.
Bahçedeki ağaç sayısına göre kontrol edilecek ağaç sayısı:
| Bahçedeki ağaç | Kontrol edilecek ağaç |
|---|---|
| 1–20 | hepsi |
| 21–70 | 10–30 |
| 71–150 | 31–40 |
| 151–500 | 41–80 |
| 501–1000 | %15 |
| 1000'den fazla | %5 |
Eşik ve mücadele
| Zeytin tipi | Talimattaki eşik |
|---|---|
| Salamuralık (sofralık) | %1 vuruk |
| Yağlık | %3–4 vuruk |
Talimat, eşik aşıldığında tüm ağacı değil, zehirli yemle kısmi dal ilaçlamasını öngörür. Uygulama şekli ve kullanılacak ruhsatlı etken maddeler için il/ilçe tarım ve orman müdürlüğünüzün duyurusuna ve Bitki Koruma Ürünleri Veri Tabanı'na (BKÜ) bakın; reçeteye tabi ürünler için reçete yetkili bir ziraat mühendisine başvurun. Etiketteki son ilaçlama ile hasat arası süreye mutlaka uyun — özellikle ihracata giden sofralık zeytinde kalıntı sınırları sıkıdır.
Sık yapılan hatalar
- Tuzakta sinek görünce meyve sayımı yapmadan ilaçlamak.
- Sofralık ve yağlık zeytin için aynı eşiği kullanmak.
- Feromon kapsülünü ve McPhail çözeltisini yenilememek — tuzak sineği yakalamaz, sorun geç fark edilir.
Kaynaklar
- Zeytin Entegre Mücadele Teknik Talimatı — Tarım ve Orman Bakanlığı, Ankara 2022 (bölüm 5.1 ve 6.1)
- Zeytin sineği duyurusu — Hatay İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, 2024
Önce etiket. Bitki koruma ürünlerini yalnızca ruhsatlı oldukları ürün ve etmen için, etiketteki doza ve son ilaçlama ile hasat arası süreye uyarak kullanın. Güncel ruhsat durumunu Tarım ve Orman Bakanlığı'nın Bitki Koruma Ürünleri Veri Tabanı'ndan (BKÜ) kontrol edin. Reçeteye tabi ürünler yalnızca reçete yazma yetkisi olan bir ziraat mühendisinin elektronik reçetesiyle (B-Reçete) satılır.
Bu rehber bilgilendirme amaçlıdır; ziraat mühendisinizin tarlanıza özel tavsiyesinin veya reçetenin yerine geçmez. Etken maddelerden söz edilmesi bir ürün önerisi değildir; ürünleri güncel etikete uygun kullanma sorumluluğu kullanıcıya aittir. Son güncelleme: 31 Ekim 2026.